რიგთაშორის ბალახის მართვა ჰერბიციდის გარეშე

ბაღისა და ვენახის ნიადაგი ერთგვაროვანი სივრცე არ არის. რიგთაშორის ზოლში მცენარეული საფარი ზოგჯერ ამცირებს ეროზიას, აუმჯობესებს ტექნიკის გადაადგილებას და ნიადაგის სტრუქტურას, ხოლო უშუალოდ ხის ან ვაზის ძირთან ჭარბი სარეველა წყალსა და საკვებზე კონკურენციას ქმნის. ამიტომ მიზანი ყოველთვის „სრულიად შიშველი მიწა“ არ არის — საჭიროა სხვადასხვა ზონის განსხვავებულად მართვა.

რიგთაშორისი და მცენარის ძირის ზოლი

ფართო რიგთაშორისში ჩვეულებრივი სათიბი ან მულჩერი მუშაობს, მაგრამ ხის ძირთან ვიწრო ზოლი ხშირად დაუმუშავებელი რჩება. აქ ხელით მუშაობა დიდ დროს მოითხოვს, ხოლო ქიმიური კონტროლი ყველა მეურნეობის სტრატეგიას არ შეესაბამება.

ინტერროუ სათიბი ან სენსორიანი გვერდითი დისკი ძირის ზოლში შედის და მცენარესთან შეხებისას უკან იხევს. ასეთი სისტემა ამცირებს ხელით სამუშაოს, მაგრამ მოითხოვს სწორ რეგულირებას, თანაბარ სიჩქარესა და ახალგაზრდა მცენარეების განსაკუთრებულ დაცვას.

მცენარეული საფარის სარგებელი და შეზღუდვები

UC IPM-ის ბაღის იატაკის მართვის რეკომენდაციაში აღნიშნულია, რომ მართვად რიგთაშორის საფარს შეუძლია ტექნიკისთვის სტაბილური ზედაპირის შექმნა, წყლის შეღწევის გაუმჯობესება და ეროზიის შემცირება. ამავე დროს პრობლემური სახეობები არ უნდა გავრცელდეს ხის რიგში.

საფარის დატოვება ნიშნავს მის გეგმურ თიბვას და არა უკონტროლო ზრდას. ზედმეტად მაღალი ბალახი ზრდის ტენის კონკურენციას, ხელს უშლის ჰაერის მოძრაობას და შეიძლება მავნებლებისთვის თავშესაფარი გახდეს. მართვის რეჟიმი კულტურის ასაკს, კლიმატსა და სარწყავ სისტემას უნდა მოერგოს.

როდის არის მექანიკური კონტროლი ეფექტური

სათიბი საუკეთესო შედეგს ხშირად ახალგაზრდა, აქტიურად მზარდ ბალახზე იძლევა. გამერქნებული ღერო, მავთული ან ქვა სამუშაო ორგანოს აზიანებს. სამუშაოს წინ რიგი უნდა დათვალიერდეს, მოიხსნას თავისუფალი საგნები და მოინიშნოს სარწყავი მილები, საყრდენები და დაზიანებული ბოძები.

ხშირი, ზომიერი თიბვა ჩვეულებრივ უფრო პროგნოზირებადია, ვიდრე ერთჯერადად ძალიან მაღალი მასის დამუშავება. თუმცა ზედმეტად დაბალი ჭრა ნიადაგს აშიშვლებს და სამუშაო ორგანოებს ქვებთან აკავშირებს.

სენსორისა და დისკის რეგულირება

მცენარის ამომცნობმა სენსორმა დისკი დროულად უნდა გაწიოს, მაგრამ ზედმეტად მგრძნობიარე რეჟიმში დაუმუშავებელი ფართობი იზრდება. არასაკმარისი მგრძნობელობა კი შტამბის, ვაზის ძირის ან საყრდენის დაზიანების რისკს ქმნის.

რეგულირება ჯერ ცარიელ, უსაფრთხო მონაკვეთზე და შემდეგ დაბალი სიჩქარით საცდელ რიგში უნდა შემოწმდეს. განსაკუთრებით ფრთხილი რეჟიმია საჭირო ახალ ბაღში, სადაც შტამბი თხელი და მოქნილია. დამცავი გარსის ან სენსორის თვითნებური მოხსნა დაუშვებელია.

AGROIT-ის Eco Trimmer-ის პროდუქტის გვერდზე მითითებულია ხეებს შორის ბალახის ჰერბიციდის გარეშე მოცილება და ორი სამუშაო დიაპაზონი — 190–300 და 260–420 სმ. შერჩევისას ეს ზომები უნდა შევადაროთ არა მხოლოდ საშუალო, არამედ რიგის მინიმალურ და მაქსიმალურ დაშორებას.

სიჩქარე და შედეგის შეფასება

სწორი სიჩქარე დამოკიდებულია ბალახის სიმაღლეზე, სიმკვრივეზე, რელიეფსა და სენსორის რეაქციაზე. სწრაფმა მოძრაობამ შეიძლება ძირებთან დაუმუშავებელი კერები დატოვოს, ხოლო უსწორმასწორო ზედაპირზე დისკს მცენარესთან ზედმეტად მიახლოების დრო არ მისცეს.

პირველ რიგში კეთდება მოკლე საცდელი გავლა. შემდეგ, სრულად გამორთულ დანადგარზე, ფასდება ჭრის სიმაღლე, შტამბთან დარჩენილი ზოლი, ნიადაგის დაზიანება და სენსორის ქცევა. იცვლება მხოლოდ ერთი პარამეტრი, რათა შედეგის მიზეზი გასაგები იყოს.

ინტეგრირებული მიდგომა

ჰერბიციდის გარეშე მართვა შეიძლება აერთიანებდეს:

რიგთაშორისის პერიოდულ თიბვას;
ძირის ზოლის ინტერროუ სათიბით დამუშავებას;
ხელით კორექციას ახალგაზრდა მცენარეებთან;
მულჩის გამოყენებას შესაბამის პირობებში;
პრობლემური სარეველების რეგულარულ მონიტორინგს;
თესლის წარმოქმნამდე დაგეგმილ სამუშაოს.

ერთი მეთოდი ყველა სახეობასა და სეზონზე თანაბრად ეფექტური არ არის. მრავალწლიანი სარეველა მხოლოდ ზედა ნაწილის მოჭრის შემდეგ შეიძლება სწრაფად აღდგეს, ამიტომ საჭიროა შედეგების ჩანაწერი და სტრატეგიის კორექტირება.

უსაფრთხოება

მბრუნავი დისკი და სათიბი უცხო საგანს მაღალი სიჩქარით ისვრის. ადამიანები და ცხოველები სამუშაო ზონიდან მოშორებით უნდა იყვნენ მწარმოებლის მიერ განსაზღვრული მანძილით. ყველა დამცავი ელემენტი ადგილზე უნდა დარჩეს.

გაჭედვის გაწმენდამდე PTO და ძრავა გამოირთოს, გასაღები ამოიღოს ოპერატორმა და ყველა ნაწილი სრულად გაჩერდეს. ჰიდრავლიკური გაჟონვა ხელით არ უნდა შემოწმდეს. ახალგაზრდა ხის დაზიანების ან ახალი ვიბრაციისას სამუშაო დაუყოვნებლივ წყდება.

AGROIT-ის ვენახის მულჩერებისა და რიგთაშორისი სათიბების გვერდზე წარმოდგენილია ფართო რიგისა და მცენარის ძირის ზოლისთვის განსხვავებული კონფიგურაციები. მათი არჩევა ნაკვეთის ზუსტი გაზომვისა და ტრაქტორთან თავსებადობის შემდეგ ჯობს.

დასკვნა

რიგთაშორის ბალახის მექანიკური მართვა საუკეთესო შედეგს იძლევა მაშინ, როდესაც ფართო ზოლი და მცენარის ძირი ცალ-ცალკე განიხილება. მართვადი საფარი შეიძლება სასარგებლო იყოს, მაგრამ მისი სიმაღლე, სახეობრივი შემადგენლობა და გავრცელება კონტროლს მოითხოვს.

სწორი დრო, ზომიერი სამუშაო სიმაღლე, სენსორის ფრთხილი რეგულირება და ნელი საცდელი გავლა ამცირებს როგორც ხელით შრომას, ისე მცენარის დაზიანების რისკს.